Czas na miłość
Kiedy myślimy o ślubie, zazwyczaj wyobrażamy sobie młodych ludzi, którzy dopiero rozpoczynają wspólne życie. Tymczasem ślub w dojrzałym wieku może być równie radosnym i pełnym emocji wydarzeniem, choć często towarzyszą mu inne oczekiwania. Zamiast planów dotyczących dzieci i pierwszego wspólnego mieszkania pojawiają się marzenia o podróżach, spokojniejszej codzienności i czasie, który wreszcie będzie można poświęcić sobie nawzajem.
Miłość nie jest zarezerwowana dla jakiegoś określonego etapu życia. Można zakochać się wtedy, gdy dzieci są już dorosłe, sytuacja zawodowa ustabilizowana, a codzienność od dawna toczy się według własnych zasad. Można mieć ukształtowany charakter, swoje przyzwyczajenia, wiele życiowych doświadczeń i nadal pragnąć bliskości, czułości oraz wspólnej przyszłości z drugim człowiekiem.
Prowadzę ceremonie humanistyczne dla par w różnym wieku. Wszystkie przygotowuję według tych samych zasad. Przeprowadzam wywiady, poznaję historię związku, a następnie piszę indywidualne przemówienie. Z czasem zaczęłam jednak zauważać, że pary dojrzałe nieco inaczej podchodzą zarówno do naszych rozmów, jak i do samego ślubu.

Nie chodzi o to, że kochają mocniej, rozsądniej czy bardziej świadomie niż młodzi ludzie. Mają po prostu inną perspektywę, inne doświadczenia i często inne oczekiwania wobec wspólnego życia.
Nie trzeba być podobnym, żeby do siebie pasować
Podczas wywiadów z młodszymi parami często odkrywam, jak wiele mają ze sobą wspólnego. Podobne zainteresowania, temperamenty, sposób spędzania wolnego czasu, a nieraz także bardzo zbliżone charaktery.
Wśród moich dojrzałych par spotykam natomiast osoby, które na pierwszy rzut oka bardzo się od siebie różnią, a mimo to znakomicie się dogadują. Jedno jest niezwykle towarzyskie, drugie woli spokojne wieczory w domu. Jedno wszystko planuje, drugie działa spontanicznie. Każde ma własne przyzwyczajenia, których nie zamierza porzucać tylko dlatego, że pojawił się ktoś nowy.
Co ciekawe, dojrzałe pary opowiadają mi o tych różnicach z dużą swobodą. Chętnie dzielą się zabawnymi sytuacjami, przyznają do własnych słabości, a o partnerze potrafią mówić z czułością, nie pomijając przy tym jego mniej kontrowersyjnych cech.
Nie próbują przekonywać mnie, że spotkały człowieka pozbawionego wad. Czasem odnoszę wręcz wrażenie, że właśnie te drobne niedoskonałości dostarczają im najwięcej powodów do wspólnego śmiechu.
W ich opowieściach często pojawia się umiejętność kompromisu. Wiedzą, co jest dla nich naprawdę ważne, gdzie można ustąpić, a czego nie chcą zmieniać. Nie oczekują, że partner stanie się ich wierną kopią.
Szukają kogoś, z kim będą lubili żyć, czyje drobne wady i przyzwyczajenia potrafią zaakceptować w imię przyjaźni, miłości i wzajemnego szacunku.
Przyjaźń, czułość i bliskość
Niezależnie od wieku pary mówią o podobnych potrzebach. Chcą sobie ufać, czuć się bezpiecznie, wiedzieć, że mogą na siebie liczyć. Pragną miłości, szacunku, wsparcia i wierności.
W rozmowach z dojrzałymi parami szczególnie wyraźnie dostrzegam jednak znaczenie przyjaźni. Lubienia siebie nawzajem, wspólnego poczucia humoru, przyjemności z rozmowy i zwyczajnego przebywania razem.
Ekscytacja towarzysząca zakochaniu może z czasem przybrać inną postać. Codzienność pozostaje. Dobrze jest dzielić ją z człowiekiem, którego towarzystwo naprawdę sprawia nam przyjemność.
Nie oznacza to, że w dojrzałych związkach brakuje romantyzmu, namiętności czy potrzeby fizycznej bliskości.
Jedna z moich Panien Młodych opowiadała podczas wywiadu, że dopiero przy obecnym partnerze odkryła własną sensualność i jak bardzo lubi codzienną czułość. Wcześniej nie uważała się za osobę, która szczególnie tego potrzebuje. Teraz szukanie jego dłoni czy spontaniczne przytulanie stały się naturalną częścią ich życia.
Zapamiętałam drobny szczegół z jej opowieści. Nawet kiedy siedzą na dwóch końcach kanapy, każde zajęte książką, telefonem albo oglądaniem telewizji, układają się tak, żeby móc dotknąć się choćby czubkami palców.
Uważam, że to wielkie szczęście, spotkać drugiego człowieka, przy którym odkrywamy własną potrzebę bliskości i możemy okazywać ją bez skrępowania.
Własne przyrzeczenia, własne słowa
Przygotowania do ceremonii przebiegają u mnie tak samo bez względu na wiek pary. Pytam o początki znajomości, codzienne życie, wzajemne oczekiwania, wspomnienia, plany i wszystko to, co pomaga mi zrozumieć ich relację.

Dojrzałe pary zazwyczaj bardzo chętnie dzielą się osobistymi historiami. Nierzadko opowiadają o rzeczach, które sama uznaję za zbyt intymne, by móc ewentualnie przywoływać je publicznie.
Zdarza się jednak, że odnajduję te same szczegóły w przyrzeczeniach, które napisali dla siebie nawzajem.
Ich przysięgi są często bardzo przemyślane. Obiecują sobie dokładnie to samo, co młodsze pary: miłość, wierność, zaufanie, szacunek, troskę i wsparcie. Ale chętnie odnoszą te obietnice do własnej codzienności, wspólnych doświadczeń i spraw, które mają znaczenie tylko dla nich.
Podczas wywiadów zawsze pytam, czy są tematy, które powinny pozostać wyłącznie między nami. Oczywiście nie wracam w przemówieniach do bolesnych doświadczeń czy wcześniejszych związków. Natomiast przy zabawnych, osobistych historiach często spotykam się z bardzo swobodnym podejściem. Skoro para zdecydowała się mi o czymś opowiedzieć, zwykle nie widzi powodu, by ukrywać to przed najbliższymi.
Ślub w dojrzałym wieku na własnych zasadach
Dojrzali ludzie już nic nie muszą, a wszystko mogą.
Ta swoboda jest chyba najbardziej widoczna podczas organizowania ślubu.
Moje dojrzałe pary rzadko zastanawiają się, czy coś wypada. Nie potrzebują opinii grup ślubnych na temat sukni, dekoracji, muzyki czy sposobu przeprowadzenia ceremonii. Wiedzą, co im się podoba, czego chcą i z czego bez żalu mogą zrezygnować.
Często nie muszą już tak uważnie kontrolować budżetu ślubnego, a mimo to podchodzą do finansów z dużym rozsądkiem. Zauważyłam, że wolą ograniczyć koszty dekoracji, które nieraz przygotowują samodzielnie, a zaoszczędzone pieniądze przeznaczyć na dobre jedzenie, napoje czy noclegi dla gości przyjeżdżających z daleka.
Zazwyczaj rezygnują również z wielu dodatkowych atrakcji, którymi bywają przepełnione współczesne wesela. Niektóre pary nie zatrudniają nawet DJ-a. Przygotowują własną playlistę, pełną ulubionych piosenek, często z czasów młodości.
Podobnie wygląda podejście do samej ceremonii.
Kiedy pytam, czy przed jej rozpoczęciem mam poprosić gości o odłożenie telefonów, nierzadko słyszę, że absolutnie nie ma takiej potrzeby. Goście mogą robić zdjęcia, nagrywać i zachowywać się swobodnie. W końcu zostali zaproszeni po to, żeby razem świętować.
Zauważam też, że moje dojrzałe pary są podczas ceremonii zazwyczaj mniej zdenerwowane. Uważnie słuchają przemówienia, wzruszają się, z przejęciem wypowiadają przyrzeczenia, ale znacznie rzadziej przejmują się drobnymi potknięciami.
Podczas jednej z ostatnich ceremonii Panu Młodemu rozsypała się część piasku przygotowanego do symbolicznego połączenia. Sytuacja wywołała sporo śmiechu, a kiedy zaprezentował gościom gotowy efekt, wszyscy zaczęli entuzjastycznie bić brawo.

Na innym ślubie świadek, przyjaciel Pana Młodego z Norwegii, miał odczytać kilka zdań przygotowanych specjalnie dla pary. Kiedy wstał, wszystkie kartki rozsypały mu się na trawie. Było ich około siedmiu, niemal tyle, ile stron liczyło całe moje przemówienie. Pan Młody natychmiast zażartował, że świadek może zostawić połowę na ziemi, chyba że zamierza uśpić wszystkich gości.
Dwie ceremonie, różne znaczenia
Zauważyłam również różnicę w powodach, dla których pary decydują się na formalne zawarcie małżeństwa.
Młodsi ludzie często myślą o wspólnym kredycie, dzieciach, zakupie mieszkania czy prowadzeniu firmy. Dla wielu dojrzałych par istotniejsze stają się kwestie dziedziczenia, wzajemnego zabezpieczenia finansowego oraz sytuacje związane z chorobą czy pobytem w szpitalu.
Zdarza mi się słyszeć, że gdyby nie te praktyczne sprawy, para prawdopodobnie w ogóle nie zdecydowałaby się na ślub cywilny. Ich relacja nie potrzebuje urzędowego potwierdzenia, ale formalne małżeństwo daje określone prawa i ułatwia uporządkowanie wspólnych spraw.
Dlatego wiele dojrzałych par wybiera spokojne dopełnienie formalności w urzędzie stanu cywilnego, a osobno organizuje ceremonię humanistyczną.
I właśnie ta druga uroczystość jest często dla nich najważniejsza.

To na nią zapraszają rodzinę i przyjaciół. Przygotowują osobiste przyrzeczenia, wybierają muzykę, decydują, co chcą powiedzieć bliskim o swojej relacji. Nie są ograniczeni urzędową formułą i mogą zorganizować ceremonię odpowiadającą ich charakterom, poczuciu humoru i wyobrażeniom.
Kiedy dzieci pomagają organizować ślub rodziców
Na ślubach dojrzałych par często obecne są ich dorosłe dzieci. I nieraz odgrywają znacznie większą rolę niż tylko goście.
Bywają świadkami, druhnami, pomagają w przygotowaniach, koordynują sprawy organizacyjne. Zdarza mi się obserwować dorosłe córki, które podczas ślubu mamy czy taty wykonują dokładnie te zadania, jakie zazwyczaj biorą na siebie matki organizujące śluby swoich córek.
Wzruszenie dzieci bywa przy tym znacznie większe niż emocje samych nowożeńców. Szczególnie często widzę to u córek.
Pamiętam też jednego z synów, który podczas ceremonii przyznał, że nigdy wcześniej nie widział swojego taty tak szczęśliwego. Zwrócił się wtedy do jego nowej żony z serdeczną prośbą, żeby postarała się utrzymać ten stan jak najdłużej.
Jeszcze tyle wspólnych planów
Kiedy pytam młode pary o przyszłość, często słyszę o opowieść o dzieciach, przyszłym, wymarzonym domu, karierze i kolejnych etapach budowania wspólnego życia.
Moje dojrzałe pary mają inne plany, ale wcale nie mniej ambitne.
Wiele z nich nadal pracuje i z niecierpliwością czeka na czas, kiedy nie będą już musiały podporządkowywać codzienności obowiązkom zawodowym. Marzą o podróżach, zamieszkaniu w cieplejszym kraju, spokojnych porankach, długich spacerach i realizowaniu zainteresowań, na które dotąd brakowało czasu.
Często opowiadają o wspólnej emeryturze jako o kolejnym, bardzo wyczekiwanym etapie życia.
Przypominają mi się wtedy słowa Roberta Browninga z poematu Rabbi Ben Ezra:
„Starzej się ze mną! Najlepsze dopiero przed nami, ostatnia część życia, dla której pierwsza była tylko początkiem”.
Prowadząc śluby poznałam wiele par, które zakochały się w dojrzałym wieku. Niektóre organizowały duże uroczystości, inne zapraszały tylko najbliższych. Były piękne suknie, eleganckie garnitury, osobiste przyrzeczenia, wzruszenie, śmiech i muzyka, którą pamiętali jeszcze z młodości.
I wiecie co, nadal poznaję ludzi, dla których dopiero nadszedł czas na miłość!.